strona główna    aktualności    gospodarka    serwis     przewodnik     sport    Kultura      oświata 

 Forum   CHATroom   startuj z www.katywroclawskie.com  dodaj nas do ulubionych
            CHATroom    Forum 
czwartek , 23 listopada 2017 
imieniny:  Adeli, Klemensa 
http://www.takierzeczy.pl/
- r e k l a m a -
  STRONA GŁÓWNA  PRZEWODNIK  Budowle z historią - dzisiejszy GOKiS...
   MENU
mapa Kątów Wr.
mapa gminy Kąty Wr.
rozkłady jazdy
KĄCIK HISTORYCZNY
MULTIMEDIA
- nowość -
budowle z historią
- aktualizacja -
Gebhard Leberecht von Blücher
ARTYKUŁY
- aktualizacja -
 ZABYTKI   
kościoły
pałace|zamki|ruiny
szlaki rowerowe
szlaki turystyczne
stare mapy regionu
ochrona środowiska
   SONDA
Czy w Kątach Wrocławskich powinna działać całodobowa apteka?
Tak
Nie
 
Oddanych głosów:  1311
pokaż wyniki
   NEWSLETTER
100% informacji o Kątach Wrocławskich w naszym biuletynie. Po prostu musisz go mieć!
Biuletyn już otrzymuje:
937 osób!
  
  
informacje dodatkowe
archiwum
dział redaguje:
redakcja




Budowle z historią - dzisiejszy GOKiS...
2006-03-04 | 19:21:23


- R E K L A M A -


Budowle z historią - dzisiejszy GOKiS - wcześniej Ośrodek Kultury, dawniej browar

widok dzisiejszego GOKiS
O początkach i tradycji warzenia piwa w Kątach niewiele można dziś powiedzieć. Zachowały się jedynie fragmentaryczne informacje rozproszone w opisach dotyczących innych wątków. W Kątach, tak zresztą jak i w innych średniowiecznych śląskich miastach, mieszczanie mieli prawo warzyć piwo na potrzeby własne i było ono przypisane do konkretnego domu i działki, a nie do właściciela. Od kiedy i przez kogo nadany był ten przywilej, kroniki milczą. Wiadomo na przykład, że w Sobótce przywilej taki nadał 88 mieszczanom cesarz Leopold I w 1699 r. Do przywilejów takich miast należało też tzw. "prawo milowe". W odległości mniejszej niż jedna mila od rynku danego miasta nie wolno było warzyć piwa
Jedna z niewielu ocalałych butelek do piwa kąteckiego browaru.
ani rozłożyć się z towarem żadnemu rzemieślnikowi czy kupcowi. Zmuszało ono również mieszkańców okolicznych wsi do zaopatrywania się w niezbędne rzeczy (także w piwo) w mieście, które znajdowało się w odległości około mili, a także do dostarczania tam swoich produktów. Dzisiaj warzenie piwa to proces przemysłowy, ale do XIX w. miało on rzemieślniczy charakter i było rozpowszechnionym zajęciem. Dlatego nie budzi zdziwienia to, że kątczanie po wielkim pożarze miasta w roku 1624 rozpoczęli odbudowę od postawienia nowego browaru. W mieście znajdowała się dosyć spora ilość rodzin trudniących się warzeniem piwa, lecz pierwotnie było ich osiem potem dziesięć, bo taka też była liczba parcel z prawem piwnym. Położone one były w większości obok zaułka browarniczego w okolicach rynku. W niektórych z nich zachowały się jeszcze do początku XX w. urządzenia do załadunku i wyładunku beczek. Później liczba domów uprawnionych do produkcji piwa wzrastała. Już w 1650 roku mieszczanie kąccy przyznawali się przed poborcami podatkowymi do jego produkcji w ilości około 27 300 litrów. Prawdopodobnie była to ilość dość znacznie zaniżona. Należy jednak pamiętać, że piwo w tamtym czasie, i jeszcze długo później, było w pierwszym rzędzie środkiem spożywczym, a nie używką. W kronikach odnotowano, że w 1795 roku w Kątach było 116 właścicieli działek miejskich, którzy mieli prawo warzyć piwo na własne potrzeby, choć w mieście istniał już duży browar miejski. Pierwotnie piwo warzono kolejno według uprawnienia. Wykorzystywali to zamożniejsi. Warzyli taką ilość, że pokrywało ono zapotrzebowanie na kilka tygodni. Następny uprawniony musiał więc dosyć długo czekać, by móc warzyć i postawić swój produkt przed drzwiami, aby go sprzedać. W ten sposób biedniejsi nie mieli szansy, by wykorzystać swoje prawo browarnicze. Ogólne niezadowolenie z takiego stanu rzeczy doprowadziło do utworzenia komuny (gminy) browarniczej, która każdemu przydzielała pewną ilość piwa według potrzeb. W latach dwudziestych XVII wieku w Kątach działały dwa browary, słodownia i destylarnia wódki. W XVI i XVII wieku spory wpływ na ograniczenie zbytu kąckiego piwa miały przywileje związane z jego wyszynkiem. W wielu wsiach powinno być ono sprzedawane jako jedynie dostępne. Dzisiaj zabawnie brzmi historyjka o tym, jak to w Kilianowie w 1660 roku, mimo przywileju nakazującego wyszynk piwa kąckiego, musiano sprzedawać piwo tylko z Krobielowic, ponieważ właścicielem
Fragment kartki pocztowej budynek browaru i restauracja z 1890 r.
obu wsi był klasztor św. Wincentego z Wrocławia, który ciągnął zyski z produkcji własnego piwa. Sam opat miał ponoć przybyć 24 kwietnia 1675 roku w otoczeniu duchownych do karczmy w Kilianowie i nakazać rozbicie dwóch beczek z kąckim piwem. W połowie XIX wieku trunek produkowały browar i destylarnia dysponujące dwoma wyszynkami.
Fragment kartki pocztowej "Colonade" z 1890 r.
Kącki browar powstał na miejscu zamku, któremu warto poświęcić kilka słów. O tym, że w miejscu tym była warownia wspomina dokument z 1297 rolu wymieniający ją jako własność księcia świdnickiego, Bolka I . Położony poza murami miasta po stronie północno – wschodniej, po raz pierwszy został zniszczony w 1475 i 1497 roku, w 1614 roku został przebudowany, ostatecznie spłonął w 1624 i nie został już odbudowany. W wyniku sekularyzacji w 1810 roku skarb państwa przejął ruiny i plac wraz z należącą do zamku zagrodą, polami i lasami. Pod koniec 1820 roku zagrodę wraz z placem zamkowym, zwaną "Kąteckim folwarkiem", sprzedano kompanii piwowarskiej z Kątów, która ruiny ostatecznie rozebrała w 1829 roku.
Fragment kartki pocztowej litografia z 1897 r.
W 1851 roku wybudowano na miejscu zamku browar, a plac zamkowy przekształcono w miły ogród, gdzie w cieniu drzew urządzono letnią gospodę o nazwie "Colonade". Stare kamienie z ruin zamkowych i wałów użyto do budowy piwnicy późniejszego budynku restauracji, (dzisiejszy GOK i S) , a resztę materiału do budowy pałacu w Zabrodziu koło Wrocławia. Część wału jest zachowana, a w parku miejskim po dzień dzisiejszy widoczne są jego fragmenty. Natomiast fosę, która z powodu odprowadzanych do niej ścieków z browaru powoli zaczęła roztaczać nieprzyjemne zapachy, zasypano w latach 1870- 1880. Gminie miejskiej Kąty skarb państwa sprzedał w ostatnim kwartale XIX wieku pola i lasy folwarku kąckiego. Las otaczający miasto od strony wschodniej uporządkowano i utworzono park miejski. Postawiono ławki, wytyczono alejki, a na początku lat trzydziestych założono oświetlenie elektryczne przy drodze do Sośnicy, które istniało jeszcze do początku lat sześćdziesiątych. Początkowo browarem administrował Ed. Rupperlt (1865-1875), a w latach 1875 -1938 był już własnością najpierw Adolfa, a potem Oskara Preussa, którzy rozbudowali go w okresie międzywojennym. W Miejskiej Kasie Oszczędnościowej Oskar Preuss zaciągnął w 1933 roku kredyt w wysokości 46 221 marek i nie całkiem zgodnie z prawem obciążył hipotekę zakładu kwotą 60 000 marek. Pieniądze te jednak w znacznej mierze przeznaczył na rozbudowę otoczenia browaru. Tworzyło je 5 morgów ogrodu , 4 morgi łąki, 2 budynki mieszkalne, dom gościnny (Gasthaus) z dużą i małą kręgielnią, a na zapleczu letni ogród restauracyjny. Gdy w roku 1938, po śmierci Oskara Preussa , Miejska Kasa Pożyczkowa przejęła za długi cały ten majątek, burmistrz przedstawił projekt wykorzystania go dla dobra miasta. Zaplanował przekształcenie domu gościnnego w przedsiębiorstwo hotelowe z restauracją, która latem miała przyciągać licznych gości.
Fragment zdjęcia lotniczego z ok. 1940r.
Podobny walor miały mieć okoliczne ogrody, a w budynkach mieszkalnych chciano na potrzeby mieszkańców miasta wygospodarować 10 mieszkań komunalnych. O tym jak bardzo lokal ten był popularny świadczą opisy różnego rodzaju spotkań i imprez, które tam miały miejsce. W życiu towarzyskim mieszkańców Kątów było to równie popularne miejsce, jak oba kąckie hotele, a tradycja sobotnich zabaw, festynów czy dożynek na tzw. zapleczu była kontynuowana jeszcze dość długo, bo do lat dziewięćdziesiątych. Dzisiaj drewniana konstrukcja dawnej "Colonady" zaniedbana i źle konserwowana zaczyna się rozpadać. Po wojnie halę, którą postawiono w połowie lat trzydziestych ubiegłego wieku, przebudowano i przeniesiono tam kino z dawnego kościoła ewangelickiego. W głównym budynku, gdzie kiedyś mieściła się kręgielnia, piwiarnia i restauracja, a w podziemiach leżakownia, zachowała się dawna rampa, po której transportowano beczki do dużych i przestronnych piwnic. Jest to nieduża przybudówka po lewej stronie głównych schodów, obecnie zamurowana. Sala restauracyjna wykorzystywana jest okazjonalnie, a w pomieszczeniach budynku urządzono bibliotekę i Dom Kultury, dzisiaj po zmianie jest to GOK i S
Tak wyglądała dawniej "Colonade" - letnia restauracja w latach trzydziestych.
Dzisiaj zaplecze GOK i S


Na podstawie "Dzieje powiatu wrocławskiego" pod red. R. Żerelika s.158,166,222,227,236

opracował: Jerzy Grenda


- podyskutuj na ten i inne tematy na Forum.katywroclawskie.com -
KOMENTARZE(15)
   Poniżej znajduje się ostatnie 10 dodanych komentarzy.
   Jeżeli chcesz zobaczyć wszystkie kliknij ta funkcja dla działu TEKSTY nie działa prawdiłowo - w tej chwili błąd ten jest diagnozowany

Witam!
Kąty przed wojną to była imprezowa mieścina. Nie to co teraz...

2006-03-24 | 20:19:25 |  Mirek

Mieszkałem tam 27 lat.
teraz większość co tam mieszka to (-:
("fajni ludzie").
Fajnie że moja gmina ma taką strone.
ale co ztym parkiem - tragedia ,wiem że nie wszystko od razu ale może troche go posprzątać

2006-05-04 | 22:10:31 |  Krzysztof Uśniacki

Witam,
jaka piekna fontanna- niestety przeszlosc! Teraz nasypali tam ziemi i zrobili rabatki na kwiatki...Szkoda slow...Fontanna bylaby piekniejsza, no ale przeciez trzeba czyscic, filtrowac, itp., itd.,...CIEZKA PRACA !!!

2006-12-15 | 15:29:16 |  byla mieszkanka Katow

to miejsce bylo wspaniale, mialo dusze a teraz nie ma po nim sladu...pozazdroszcze tym ktorzy zyli w latch 30 i mieli przyjemnosc poznac atmosfere katow jaka wtedy panowala. niestety wszystko co piekne z czasem przemija...a szkoda!!!

2007-05-31 | 17:44:20 |  ...ONA...

Katy Wroclawskie,to bylo piekne miasteczko,ale mysle ze tez takim bedzie w przyszlosci.

2007-12-08 | 22:57:31 |  Eva Galik

Jakie imprezy odbywają się na zapleczu : albo chleją albo ćpają- od wyboru do koloru.

2008-06-15 | 00:04:54 |  z kątów

Mieliśmy własny browar,no,no teraz nie do pomyślenia.W prawdzie ładnie odnawiają ten budynek ale to już nie ten klimat.

2009-06-06 | 16:48:23 |  mieszkaniec

Już teraz nie będzie chlania i ćpania a imprezy będą się odbywać od wyboru do koloru.Ponieważ będą zamontowane kamerki?I co ty na to?

2009-06-14 | 12:42:34 |  K-Ą-T-Y W-R.

Mieliśmy browar/zamek, pieniądze, fortyfikacje, szubienice, fosę a nawet piwo pijaliśmy w szklankach z widokiem na Kąty
[URL=http://img38.imageshack.us/i/canth.jpg/][IMG]http://img38.imageshack.us/img38/4079/canth.th.jpg[/IMG][/URL]
A teraz nie ma nic ciekawego :(

2009-09-15 | 20:07:53 |  AA

<a href="http://img38.imageshack.us/i/canth.jpg/" target="_blank"><img src="http://img38.imageshack.us/img38/4079/canth.th.jpg" border="0" alt="Free Image Hosting at www.ImageShack.us" /></a><br /><br /><a href="http://img604.imageshack.us/content.php?page=blogpost&files=img38/4079/canth.jpg" title="QuickPost"><img src="http://imageshack.us/img/butansn.png" alt="QuickPost" border="0"></a> Quickpost this image to Myspace, Digg, Facebook, and others!

2009-09-15 | 20:10:23 |  zzz


Portal www.katywroclawskie.com informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu www.katywroclawskie.com. Portal www.katywroclawskie.com nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Przesłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu

odsłon: 6869 | komentarzy: 15
dodał: Piotr Klag | 2006-03-04 | 19:21:23
Ten tekst nie był modyfikowany

  
Jeżeli Twoim zdaniem ta strona zawiera błędy to kliknij tutaj i powiadom o tym fakcie administratora. Z góry dziękujemy!



-reklama-


  strona główna    aktualności    gospodarka    serwis     przewodnik     sport    Kultura     oświata 
Wszelkie prawa zastrzeżone. © 2003-2012 www.katywroclawskie.com & www.katywroclawskie.gmina.pl
projekt i wykonanie: Klag & C.o.

www.katywroclawskie.com ver. 2.1(build)


Materiały eksploatcyjne do drukarek i kserokopiarek - toner, tusz, głowica, bęben, developer, wywoływacz firm Xerox,Canon, Hewlett Packard - HP, Sharp, Minolta, Panasonic, Lexmark, Brother, Apple, Gestetmer, Lanier, Oki, Samsung, Konica, Kyocera, Mita, Nashuatec, Nec, Ricoh, Toshiba, Utax, Epson, NRG, Rex Rotary